Karel Janssens en Emma Dekeuwer – In hun gezamenlijke strijd tegen illegale streamingdiensten verkregen RTBF en RTL Belgium op 30 januari 2026 een beschikking van de voorzitter van de Franstalige ondernemingsrechtbank te Brussel. De voorzitter beval de stopzetting van de inbreuken en legde daarbij ook maatregelen op aan tussenpersonen zoals internetproviders en zoekmachines om de toegang tot het onwettige IPTV-aanbod onmogelijk te maken.
Recenter, op 19 maart, vaardigde de voorzitter van de Nederlandstalige ondernemingsrechtbank te Brussel twee beschikkingen uit om de exploitatie van onwettige onlinekansspelen stop te zetten. Daarbij ging de voorzitter in op twee eenzijdige verzoekschriften van uitbaters van kansspelwebsites die geconfronteerd werden met websites die hun domeinnamen en logo’s overnamen om spelers naar een illegaal aanbod te leiden. Opnieuw werden online tussenpersonen bevolen om de nodige maatregelen te nemen.
Deze beschikkingen werden telkens bekomen met toepassing van de specifieke kortgedingprocedure van artikel XVII.34/1 e.v. WER, ingevoerd bij de wet van 19 juni 2022. Deze procedure beoogt een snelle, meer doeltreffende bestrijding van onwettige onlinekansspelen en online inbreuken op auteursrechten (incl. naburige rechten en databankrechten) en vormt een zeer interessant alternatief voor het klassieke kortgeding en de stakingsvordering.
Snelle procedure, dynamische blokkeringsmaatregelen en opvolging door een gespecialiseerde Dienst
De procedure van artikel XVII.34/1 e.v. WER wordt gevoerd voor de voorzitter van de ondernemingsrechtbank te Brussel en kan zowel via dagvaarding als via eenzijdig verzoekschrift worden ingeleid. Het is daarbij niet vereist om de vordering eerst tegen de eigenlijke inbreukmaker te richten of om de onmogelijkheid aan te tonen om hiertegen op te treden (bijvoorbeeld omdat deze inbreukmaker niet gekend is). De bestemmelingen van de voorlopige maatregelen zijn immers niet enkel de inbreukmakers zelf, maar ook de tussenpersonen die worden gebruikt om de inbreuken te plegen. Dit begrip wordt ruim geïnterpreteerd en omvat niet enkel de internettoegangproviders en hosts, maar ook betalingstussenpersonen, exploitanten van zoekmachines, domeinnaambeheerders, enz.
De voorzitter zal de vordering inwilligen als hij vaststelt dat er sprake is van een exploitatie van een onwettig onlinekansspel. Bij online inbreuken op auteursrechten moeten drie voorwaarden vervuld zijn: (i) het ingeroepen recht moet ogenschijnlijk geldig zijn, (ii) de inbreuk moet duidelijk en aanzienlijk lijken, en (iii) een belangenafweging moet uitwijzen dat de gevraagde maatregelen redelijkerwijze gerechtvaardigd zijn. De voorzitter kan daarbij de vermeende inbreukmaker of elke door de maatregel betrokken persoon in raadkamer horen, zonder dat deze daardoor procespartij wordt. De beslissing wordt genomen binnen de kortst mogelijke termijn en uiterlijk binnen acht werkdagen na inschrijving van het verzoekschrift of de dagvaarding op de rol.
De voorzitter beschikt verder over verschillende opties om zijn beschikking vorm te geven. Hij kan zelf de te nemen maatregelen preciseren, de concrete uitvoering overlaten aan de tussenpersonen, of de nadere toepassingsregels laten bepalen door de hiertoe specifiek opgerichte dienst binnen de FOD Economie, de “Dienst voor de strijd tegen inbreuken op het auteursrecht en de naburige rechten op het internet en tegen de exploitatie van onwettige onlinekansspelen”.
En deze laatste optie is bijzonder nuttig om de doeltreffendheid van de maatregelen te verzekeren. De Dienst kan immers niet enkel de specifieke modaliteiten bepalen (technische details, implementatietermijn, doorverwijswebsite, enz.) en toezicht houden op de effectieve uitvoering ervan, maar kan ook bijkomende websites identificeren die de inbreukmakende websites repliceren en de toegang daartoe laten blokkeren door de betrokken tussenpersonen.
En ook daarin ligt een belangrijke troef van de specifieke kortgedingprocedure. Deze dynamische blokkeringsmaatregel laat immers toe om tegemoet te komen aan een vaak voorkomend probleem waarbij inbreukmakers blokkeringsmaatregelen omzeilen door onder een al dan niet gelijkaardige domeinnaam meteen nieuwe websites te lanceren die de onrechtmatige inhoud geheel of gedeeltelijk kopiëren.
Stand van zaken
Sinds 1 juni 2024 kan van de nieuwe procedure gebruik worden gemaakt. Uit de website van de Dienst blijkt dat de procedure een trage start kende maar inmiddels bijna maandelijks tot nieuwe beschikkingen leidt. Het merendeel heeft betrekking op onwettige onlinekansspelen, vier beschikkingen situeren zich in het domein van auteursrechten en naburige rechten.
In alle gevallen werden maatregelen opgelegd aan diverse categorieën van tussenpersonen en werd de Dienst gemachtigd om de concrete toepassingsmodaliteiten vast te stellen en toe te zien op de uitvoering, en desgevallend ook replicawebsites te identificeren.
De praktijk toont dan ook aan dat de nieuwe kortgedingprocedure gesmaakt wordt en dat de dynamische blokkeringsmaatregel daarbij een bijzonder doeltreffend instrument biedt. Alles wijst er op dat deze trend zich zal voortzetten. Ook de Europese Commissie pleitte onlangs nog voor een ruimere inzet van dynamische blokkeringsbevelen in het kader van de toepassing van richtlijn 2004/48 betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten.
